Truyện cực ngắn của PHAN TẤN LINH

 

Nhà ở quê…

       Xả láng đê, ông bà già tao kiếm được! Hải mặt đỏ như gấc, nâng cốc bia cùng đám bạn. Một tiếng “dzô” vang lên vỡ toác cả nhà hàng.

       Ông chú lên thăm Hải. Nhìn cái phòng trọ bừa bộn, nồng nặc mùi thuốc lá và mùi bia rượu lên men, ông lắc đầu. Chuyển món tiền bố mẹ gửi cho Hải, ông dặn: Mùa màng vất vả lắm, con chú ý căn cơ mà tiêu xài. Hải dạ rõ to và cảm thấy vô cùng ân hận.

       Hôm sau, ở nhà hàng, Hải mặt đỏ như gấc, nâng cốc bia cùng đám bạn. Một tiếng “dzô” vang lên vỡ toác cả nhà hàng.

       Ở quê, mẹ Hải bàn với bố Hải: Ông ạ, hay là cho cái Hiền, cái Hà nghỉ học đi, con gái chả cần học nhiều, để dồn tiền cho thằng cả học đại học ông ạ.

       Bố Hải liếc mắt nhìn hai đứa con gái đang trở lúa ngoài sân, bất giác nước mắt lưng tròng.

 

Nước mắt chảy xuôi

      Ở xa 360 cây số, bận bịu công việc, con cái, lâu lâu mới về thăm mẹ, ngủ với mẹ một hôm. Cả đêm thấy mẹ chốc chốc lại thức dậy lục đục làm gì đó. Con càu nhàu: “Để con ngủ mai đi sớm”. Sáng ra, mẹ khệ nệ mang ra một thùng xốp buộc kỹ. Con lại càu nhàu: “Gì lắm thứ thế, mang sao nổi…”

      Về tới nhà, mở thùng ra, thấy đủ thứ: Gói cốm nếp, đỗ đen, túi rau cải mầm, mấy gói lá chuối giá đỗ tự làm, chả cá cay rán sẵn - món khoái khẩu của con bé lớn, hộp cà muối - thứ ông xã nghiện, mấy bó rau đủ loại đã xếp đủ từng bữa nấu...

      Thấy sống mũi cay cay thì có điện thoại: Có gói hoa hành con cất đi để phòng cảm sốt nhé, sợ không biết làm gì rồi vứt đi, uổng.

      Muôn đời nước mắt vẫn chảy xuôi...

 

Vu lan  

     Năm tôi lên 13, mẹ bỏ nhà ra đi cùng gã đàn ông buôn vải. Bốn cha con tôi lăn lóc trên đồng ruộng quê nghèo, vật vã rau, cháo qua ngày. Thằng Tuân được ưu tiên đi học. Hai chị em tôi chỉ học hết cấp hai. Mẹ vẫn bặt tăm tích. Cha từ chối mấy đám mai mối, làm lụng nuôi chúng tôi lớn lên.

     Tuân vào được đại học. Tôi và Hoa lấy chồng. Cuộc sống đỡ hơn. Càng đỡ hơn thì tôi lại càng thấy thương thằng Tuân hơn. Cứ mỗi mùa Vu Lan, nó lại ngơ ngác hỏi: Chị, mẹ bây giờ đang ở đâu, mẹ còn sống không chị. Những lần như vậy, cha tôi lại lảng đi, bờ vai rung rung.

     Vu Lan năm nào, mấy chị em tôi cũng ôm nhau khóc. Cha ngồi bậu cửa, bờ vai mỗi ngày nhỏ lại, rung rung.

     Vu Lan là của Cha, Cha ơi!

 

Chồng gần chồng xa

     Chị lấy chồng ở xa. Thương cha già mẹ yếu, thỉnh thoảng chị thu xếp công việc, đưa con cái về quê thăm ông bà. Mỗi lần chị về, ông bà vui lắm, khoẻ lên.

     Em ở gần, đời sống sung túc, chồng còn làm to. Ở cách cha mẹ một đoạn mà rất ít ghé ông bà. Chỉ nắm thông tin qua chị giúp việc.

     Chị bảo em: Em ở gần, chịu khó thay chị chăm sóc ông bà. Chị ở xa quá. Em dấm dẳng: Ôi dào, các cụ thế là tốt rồi. Em lo cho các cụ không thiếu thứ gì nhé.

     Chị định nói gì đó, rằng ông bà cần cả tình cảm nữa, nhưng cổ họng nghẹn đắng.

 

Cha

     Cha ở quê ra tận thủ đô thăm con gái. Mệt mỏi nên con toàn cáu với cha: hỏi gì rõ lắm, sao lại đi chậm thế, ở trong nhà việc gì phải mặc lắm áo thế...

     Sáng nay, đưa cha ra bến xe về quê. Trên đường về, nước mắt con gái chảy dài.

     Cha cưng con nhất nhà, đi đâu cũng dắt theo. Nhớ ngày cha chở con đi thi bằng xe đạp, dễ đến 20 km, con béo cha gầy, cha gò lưng, mồ hôi nhễ nhại. Trưa ra ăn phở, cha nhặt hết thịt bò qua bát cho con.

     Ra trường đi làm, có lần bị móc túi, cha vay mượn lặn lội đưa ra cho con. Con vô tư nhận đâu biết phải mấy tháng sau cha mẹ mới trả hết nợ.
Quá nửa cuộc đời, con vẫn vô tư đón nhận tình thương của cha.

     Chạy xe mà mắt con nhòe nước. Thấy mình mãi kém cỏi, cha ơi!

 

Ở rể

     Xế bóng, vợ chồng Thi mới về đến nhà. Cha đợi Thi về mới tắt hơi. Đến cổng, vợ Thi đã tru tréo: “Cha ơi cha ơi”. Mặt đỏ bừng, Thi giáng cho vợ một cái tát: “Câm mồm. Cha chết sớm cũng là vì cô đấy”. Vợ anh tròn mắt rồi giãy đành đạch, tru tréo giữa nhà.

     Người nhà cũng ngạc nhiên lắm. Bữa nay họ mới thấy Thi ra dáng thằng đàn ông. Lâu nay, Thi sống trong nhà vợ. Vợ anh là con sếp. Lương Thi không đủ tiền cho vợ đánh móng chân. Ho không dám ho chứ đừng nói Thi dám cãi vợ. Mấy lần cha ốm, người nhà điện lên, vợ Thi đều giằng máy, bảo anh bận, cần bao nhiêu thì gửi về.

     Thi quỳ cạnh cha. Ráng chiều xuyên qua vách liếp, rọi thẳng vào mặt Thi, vàng ệch.

 

 

Con gái rượu

     Hồi bé, ba cô con gái đều quấn quýt, tranh giành để được bên cạnh cha. Cha cưng con gái, trìu mến gọi là gái rượu. Không như kiểu trọng nam khinh nữ ở quê bấy giờ. 

     Trẻ sợ cha, già sợ con. Vậy mà lúc nhỏ con gái không sợ cha. Giờ cha già, cha lại sợ con. Cha tâm sự với với hàng xóm: Sợ nhất mấy cô con gái, về lúc nào là chúng nó hoạnh họe, bắt ép ăn uống, mà tuổi già có ăn được bao nhiêu nữa đâu...

     - Cha già rồi, gầy gầy cho khoẻ! Lúc nào cha cũng bảo vậy.

     Hồi bé, thỉnh thoảng ba gái rượu giành nhau kỳ lưng cho cha. Cha con cười nắc nẻ. Giờ trái gió trở trời, cha nằm liệt một chỗ, con gái tắm cho cha, nước mắt vòng quanh vì cha gầy quá.

     Vết sẹo từ mảnh bom hồi cha ở chiến trường lại trồi lên, tấy đỏ.

 

Mùi rơm rạ

     Anh chị lớn lên ở quê. Nơi có sông Cọi chảy qua cánh đồng phì nhiêu cò bay thẳng cánh.

     Yêu nhau từ đình làng đêm trăng, từ gặt lúa đổi công... đến mãi sau này cả hai vào đại học rồi anh vẫn nhắc cái mùi rơm rạ của chị. Anh bảo anh thích thế, rồi anh hít hà trên mái tóc dày của chị...

     Ra trường, anh về quê dạy học. Chị ở lại làm việc trong một cơ quan ngoại giao. Chị đơn phương dứt bỏ anh để lấy chồng ngoại quốc. Anh đau buồn một dạo, lần lữa rồi cũng lấy vợ.

     Mười năm, hôm qua chị về thăm quê, anh rủ chị đi dạo trên những cánh đồng lúa vừa gặt. Anh nhắc về những kỷ niệm và mùi rơm rạ từ tóc, từ da thịt chị. Chị cười phá lên giữa cánh đồng bàng bạc trăng non.

     - Rõ lẩn thẩn. Bây giờ chỉ có hương Chanel thôi ông cụ ạ.

     Anh lắc đầu, hít hà mùi rơm rạ thoảng trên cánh đồng vừa gặt. Và, nghĩ: Chị chỉ là của anh thời rơm rạ đồng làng.

 

Gió sông quê

     Gió thổi từ bờ sông, mát rượi.

     Hôm nay, em gái thoát ly, ngoài Bắc vừa về, Hiền lúc lắc ra sông xách nước cho nó tắm. Nắng nôi, dễ đến gần hai tháng không có giọt mưa, giếng làng trơ đáy.

     Nhà có năm chị em, Hiền là chị cả, bị dị tật ở chân. Mẹ mất sớm, Hiền bỏ học, trở thành mẹ của lũ em. Rồi cơ cực lớn lên, đàn em thoát ly làm cán bộ, công nhân trong Nam, ngoài Bắc. Cứ như vậy, Hiền lam lũ nuôi em quên cả đời mình. Mỗi lần con cái đông đủ, cha già lại nhìn chị, khóc không thành tiếng. 

      Hiền vẫn thập thễnh xách nước cho em tắm, như là cái việc tự nhiên lâu nay chị vẫn làm.

      Gió vẫn thổi từ bờ sông, mát rượi.

 

Rừng xanh xao xác

      Bền mệt mỏi vớ điếu cày, mồi thuốc làm một hơi rồi ngả người xuống tấm liếp, tay vắt lên trán.

      Không đi rừng, đồng nghĩa với đói. Bao đời nay, dân làng Kềnh sống bám vào rừng. Trai tráng thì vào sâu trong rừng kiếm gỗ. Người già trẻ em thì quẩn quanh kiếm bó củi, nhọc nhằn gánh ra quốc lộ bán lấy tiền đong gạo.

      Nhà Bền sáu miệng ăn, mấy đứa con chỉ còn cái Ngà đi học. Ruộng vườn, trang trại chả kiếm ra ăn.

      Phải đi thôi. Bền bật dậy lao xe máy xuống huyện.

      Chiều, Bền mang về một máy cưa cầm tay. Ánh thép lưỡi cưa xanh lên trong mắt Bền.

      Mùa mưa năm ấy, cơn lũ quét khủng khiếp trườn qua làng Kềng. Nhà Bền lại màn trời chiếu đất, may mà con cái không mất đứa nào. Gỗ lạt trôi hết.

      Bền hướng mắt về rừng. Phía ấy rừng xanh xao xác.

 

Đẩu

      Đẩu lặng lẽ đi thêm hai đường cày nữa mới khoác bắp cày, xua bò theo đường đê về nhà. Nồm thổi mát rượi sau lưng, giờ Đẩu mới thấy đói.

      ...Vợ bị bệnh, con ba đứa còn nhỏ dại, một mình Đẩu làm cật lực mà không đủ ăn. Ngày chưa cưới, Hồng đã tâm sự với Đẩu về bệnh tình, Đẩu gạt đi, bảo: “Rồi sẽ chữa khỏi, lo gì”.

      Cơm áo trợt mặt, con cái nối đuôi nhau ra đời. Hồng đi khám và báo với Đẩu: “Anh yên tâm, bệnh tình em đỡ rồi”.

      Hồng lặng lẽ bỏ Đẩu và các con ra đi trong một chiều mùa đông rét mướt. Đẩu sức vóc vậy mà mềm oặt khóc vợ.

      “Mổ, nhưng tiền đâu những mấy trăm triệu khi mà ăn chưa đủ, Đẩu ơi”. Hồng đã viết nguệch ngoạc như vậy trong cái giấy khám viện mà cô giấu kỹ trong người...

      Trên đê chiều muộn, Đẩu bật khóc rưng rức khi nghĩ về mẩu giấy ấy.

      Gió vẫn thản nhiên thổi phía sau lưng Đẩu, mát rượi.

 

Hoa tháng ba

   Thường, tháng ba, mặt trời thi thoảng mới ló ra, mệt mỏi sau những ngày đông rét mướt. Không hiểu sao, năm nay, tháng ba lại có những ánh nắng rực rỡ như thế.

   Mẹ nghèo, bố bỏ đi từ lúc mấy chị em nó còn bé. Mẹ nó quét rác ở chợ huyện, làm lặt vặt tất cả những gì người ta thuê mướn. Nó là con cả, bỏ dang dở lớp bảy để mưu sinh.

   Mẹ nó mới 37 tuổi trông già như 50. Nó thương mẹ lắm, cũng đỡ đần được nhiều việc.

   Hôm qua, nó nhìn bọn trẻ cùng lứa ríu rít mua hoa tặng mẹ, tặng cô. Liếc mắt nhìn mẹ tất bật lựa rác, nó chạnh lòng, những giọt nước mắt chảy ngược vào trong.

   Trưa mồng chín, mẹ nó đi làm thuê về và oà khóc...

   Cơ man là hoa. Hoa của mồng tám tháng ba được tỉa tót, cắm trong những chai, lọ, ống bơ, rất đẹp, để rất có chủ ý trên bàn, đầu giường, bậu cửa sổ.

   Hoa của ngày mồng chín, vẫn đẹp lạ lùng. Lạ lùng như ánh nắng rực rỡ của tháng ba năm nay.

 

Mắm cáy

   Nó học trường cấp ba nội trú. Mấy hôm được nghỉ, nó tranh thủ về quê.
     Ở quê lên, rụt rè trước nhà cô giáo dạy văn, ấp úng rồi nó cũng gửi cho cô được lọ mắm cáy: “Nghe kể cô thích, mẹ em tự làm, gửi biếu cô ạ!”.

   Nó nhớ, có lần cô giảng về quê kiểng, về mắm cáy. Cô bảo rau khoai luộc chấm mắm cáy rất ngon. Cô còn giảng là “Bầu dục chấm mắm cáy” chứ không phải “Dùi đục chấm mắm cáy” như ta thường nghĩ về câu thành ngữ này lâu nay. Và, cô bảo, cô rất thích... Nó ngồi học, ký ức vọng về tiếng lạo xạo của những con cáy mẹ bắt từ bờ sông quê nhốt trong hũ sành trong chái bếp.

  Chiều nay, tranh thủ sang nhà bạn mượn cuốn sách, đi ngang nhà cô giáo, nó bàng hoàng nhận ra ở góc ngõ, lọ mắm cáy còn nguyên, lăn lóc với rác rưởi…

  Tiếng lạo xạo của hàng trăm con cáy mẹ bắt ở bờ sông quê vọng về, váng vất.

 

 

Tình yêu chắp cánh

 

   Ở cái xã này, chị được xem là gái muộn chồng. Ba mươi tuổi, duyên dáng, khoẻ mạnh, một lần nhỡ nhàng khiến chị lần lữa.  

   Rồi một ngày, chị báo cha mẹ chuẩn bị lấy chồng và dẫn người yêu về giới thiệu. Đó là một chàng trai cao to, đẹp trai, là người xã bên. 

   Cha mẹ, họ hàng mừng lắm. Đám cưới diễn ra suôn sẻ. Chị về nhà chồng, rạng rỡ. 

   Có một chuyện mà sau đó cha mẹ từ mặt chị. Mãi đến khi chị có đứa con trai đầu lòng, ông bà mới sang bế cháu. 

   Té ra, chú rể hôm ấy là em trai của chồng chị. Chị đã bố trí để thay cho anh, một thanh niên dị tật tay chân, đi đứng vung vảy. 

   Cha mẹ chị ngã ngửa, khóc lóc thảm thiết, Họ hàng làng xóm dị nghị, bảo chị quá lứa nhắm mắt lấy chồng tật nguyền... 

   Chị thì vui lắm, tình yêu đã chắp cánh cho chị bay đến bến bờ hạnh phúc.

 

Tàu chạy về ký ức

 

  Anh công tác ở xa. Cuộc sống khó khăn khiến anh ít có dịp về quê thăm cha. Mẹ mất lúc anh chào đời, cha từ chối tục huyền, vật lộn nuôi bốn anh em anh khôn lớn. Là con út, lại sớm mất mẹ, cha dồn tình thương cho anh. Hồi anh đi học, cha ki cóp dành dụm được đồng nào là gửi hết cho anh. 

 Gần đây đời sống khá hơn, con cái lớn, anh giục chị về thăm cha. Cha già như chuối chín cây... 

 Chị bảo: “Cha đã có các bác ở quê. Thỉnh thoảng gửi biếu cha ít tiền là được rồi. Chứ về thì nhà cửa, hàng quán của em thế nào”. 

 Ở quê, cha buồn rượi, chống gậy than thở vắn dài với các bác: “Cái thằng đến khổ, làm không ra mà còn gửi tiền về cho cha. Các con thu xếp đưa cha ra thăm vợ chồng nó trước khi cha trăm tuổi nhé”. 

 Sáng nay, anh ra ga một mình. Tàu chạy rẽ về ký ức làm mắt anh nhoà lệ.

 

Nước lợn

 

 Vào những năm tám mấy, cha mất sớm, mẹ một mình ngược xuôi kiếm gạo nuôi ba anh em hắn. 

 Cứ váng chiều, sau khi làm mướn trở về, mẹ lịch kịch sửa soạn xe đạp cà tàng buộc đôi thùng nhôm, tất tả đạp xe đi lấy cơm thừa, canh cặn trong phố.
Một lần, mẹ ốm, run rẩy chở đôi thùng nước lợn về đến sân thì gọi hắn đỡ. Đang tiếp bạn gái trong nhà, hắn nói ra: “Mẹ cứ dựng sau nhà tý con đổ vào chum”. Hắn nói với bạn: “Mẹ anh lo xa, chở nước sạch đấy”. 

 Bạn chạy ra đỡ, hắn đuổi theo không kịp. Quýnh quáng thế nào đôi thùng nước lợn đổ tung toé, bốc mùi chua thối. Mẹ ôm ngực ho sù sụ. Bạn giận dữ nhìn hắn. 

 Đêm ấy hắn không về. Đợt ốm ấy đã cướp đi người mẹ của hắn. 

 Đó là những năm tám mấy. Mãi sau này hắn mới hiểu rằng, hắn không có quyền chọn cha mẹ, chọn nơi để sinh ra.

 

Nhà quê

 

 Mẹ ra thăm vợ chồng anh. Con trai biết tính vợ nên thu xếp ở nhà với mẹ một bữa để hướng dẫn sử dụng tiện nghi. Anh chị cùng quê, yêu nhau từ đại học. Giờ công tác cùng một Viện khoa học. 

 Đến ngày thứ ba, mẹ gọi anh ra góc sân bảo: “Thôi mẹ về, còn cha mày trong quê, không có ai cơm nước”. 

 Anh nài nỉ nhưng bà cụ dứt khoát. Anh biết mẹ đòi về vì một lẽ khác. Anh đành chở mẹ ra ga. Trên đường đi, mẹ anh bảo: “Anh cho mẹ gửi nhời tới chị ấy rằng, chị ấy cũng xuất thân từ nhà quê mà ra cả đấy. Mắt mũi nhà quê kèm nhèm, tay chân nhà quê run rẩy nhưng tai nhà quê hãy còn thính lắm đấy”.

 Anh nói lời xin lỗi mẹ mà cổ họng nghẹn đắng.