Tản văn của LÊ ĐÀN

          
 Có người cho rằng: Nhạc sỹ Trịnh Công Sơn là một người ca thơ. Ca từ của ông đều là thơ cả. Có một câu trong bài: 
“Diễm xưa”, một bài hát nổi tiếng mà rất nhiều người yêu nhạc Trịnh như tôi đều có thể hát được và rất thích mặc dù không hiểu gì cả. Đó là câu:

Bầu eo neo lại hồn quê

Trở lại quê nhà sau mấy năm xa cách, điều làm tôi sửng sốt hơn cả là bên cạnh cái hiện đại, thì những nét quê xưa cũ vẫn không hề mất. Thậm chí tôi còn gặp được những thứ tưởng chừng như lâu lắm rồi, trước khi mình sinh ra nữa,…

Nếp tranh xưa

          Buổi chiều, cỏ tranh dựng đứng lên xếp thành một lũyở bìa làng. Ngay khi rễ cỏ còn vương dấu đất, loài tranh đã tự biết làm phên chắn gió cho một cõi linh thiêng tục gọi cồn Mai. Trong ý nghĩ của người quê, cỏ tranh biểu thị cho sự ấm áp và đôn hậu.…

Lời dụ tình của dế

Thi thoảng trong những đêm xa nhà, tôi vẫn được nghe tiếng dế thân quen của tuổi thơ vọng lại. Âm thanh réo rắt vượt qua ngàn dặm không gian, lội băng băng từ miền sâu thẳm thời gian đến hát bên tai một bài dạ khúc rất đỗi bình dị.…

Còn ai múc nước giếng quê

Ngày xưa, mỗi làng có một cái giếng chung, người dân đến đó gánh nước về dùng. Dần dà mỗi nhà cũng đào được một cái giếng. Rồi đến nước giếng khoan ống bơm lên. Đến bây giờ, một số vùng quê đã được đấu nối ống nước từ thành thị về. Nước có sạch hơn, tiện hơn, nhưng có lẽ cái vị ngọt của nước sẽ không còn nguyên chất nữa.…

Cuốc kêu đêm dài

Đêm.

Miền quê tối thui như mực. Không gian im ắng chỉ còn nghe tiếng côn trùng rả rích, tiếng ễnh ương đảo giọng giữa ngút ngàn bèo mây. Khoảng ruộng lúa sau nhà nom đã lên đòng xanh mướt. Đêm đêm, trong những thanh âm chen lấn vào nhau, tiếng Cuốc cất lên đến hồi lỗi nhịp. Mấy đêm rồi, tiếng kêu ấy làm nao lòng người nghe. Tiếng kêu đến khản giọng cuốc... cuốc... cuốc.…

Gánh hàng rong

Người làng tôi bảo mẹ tôi đẹp lắm, tuổi xuân nhiều trai làng trồng cây si nhưng mẹ tôi chỉ yêu ba tôi. Chúng tôi lớn lên trong ngôi nhà ấm áp tiếng cười, nhưng quá chật vật.…

Cây mồ côi

  Không biết từ bao giờ, người dân quê tôi gọi loại cây này là cây mồ côi. Tò mò, tôi đã đi khắp xóm cùng thôn tìm gặp các cụ cao niên đến những người hiểu biết nhất vùng để hỏi nguồn gốc cây mồ côi hay một truyền tích nào đó về cây mồ côi, nhưng tất cả đều lắc đầu. Chỉ có một điểm lạ là cây này thích mọc một mình, xa xa gần chục mét mới có cây khác…

Tiếng nhái đồng quê

Cuối thu, quê nhà lại dậy lên một thứ âm thanh quen thuộc của ếch nhái. Đêm nằm trong khu vườn ứa mật, cỏ trải làm một manh chiếu mềm, sương thu rót rượu, và tiếng nhái vẳng lên như người ngồi gõ phách trong cuộc hát ả đào xa xưa. Mấy năm đi xa chừ mới về, lòng tôi như quặn lên mỗi khi gặp phải tiếng quê trong đêm thanh vắng.…

Đêm trăng tát nước trên đồng

Đêm trăng trên cánh đồng làng, một đôi trai gái với hai tay gầu. Đấy không là thơ, mà là một công việc nhà nông rất nên thơ. Múc lên, đổ vào, từng gầu nước đều đặn. Trông rất giản đơn nhưng không hề dễ dàng, hai bên phải hòa hợp thì gầu nước mới không tréo dây. Bởi thế tục ngữ Việt có câu: thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn.…