Những đứa con của Bác
                          Kịch nói một màn của TÙNG THIỆN

 

(Tác phẩm tham gia cuộc thi sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học

nghệ thuật về chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh” các năm 2015 - 2020)  

 

NHÂN VẬT

Hồ Hải Lâm        24 tuổi, kỹ sư Cụm trưởng

Ông Hành            81 tuổi, người tuần sương

Tuấn Khanh       40 tuổi, Phó Giám đốc xí nghiệp

Ngân Hoa            25 tuổi, Bí thư đoàn kết nghĩa

Và một số nhân vật phụ khác

Chuyện xảy ra vào những ngày đầu thu trên con đê thuỷ lợi

Cảnh trí

Một tuyến đê chạy vắt ngang qua sân khấu, có nhiều bậc cấp đi lên

Hồ Hải Lâm:

(Đi từ dưới hồ lên, cô ngồi xuống, ghi gì vào sổ rồi đứng dậy đọc có vẻ tâm đắc)

Nắng ngập tràn đổ lửa

Đất hồ chứa bụi cuốn mù trời

Nông dân khóc!

Kẻ vô tâm chờ...

Lúa chết khát

Sỏi đá cười lăn lóc...

Tuấn Khanh: Có sự cố gì mà gọi điện tới tấp vậy em?
Hồ Hải Lâm: Hôm bàn giao cho em sao không nghe nhắc đến lỗ rò ngoài cốt 17,5?
Tuấn Khanh: Ừ lỗ rò đó có từ xưa, kỹ thuật viên cũng chưa tìm thấy điểm nguồn. Giờ chỉ còn cách múc đất toàn khu vực rồi đổ bê tông thôi.
Hồ Hải Lâm: Tốn vậy sao anh?
Tuấn Khanh: Ừ tầm 700 triệu
Hồ Hải Lâm: Nhưng… liệu có khả thi không anh?
Tuấn Khanh: Ý cô là sao? Mà không khả thi?
Hồ Hải Lâm: Thứ nhất: Đê cao 30m lỗ rò nằm sát chân đê, liệu có thể múc hết đất với độ cao như vậy không? Thứ hai: Nếu múc sâu như vậy có an toàn đến chân đê không?
Tuấn Khanh: Mọi vấn đề đã được tính hết, ở đây không chỉ có cô là kỹ sư.
Hồ Hải Lâm: Em không có ý đó. Chỉ là… em muốn đề cập tính thực tế của dự án thôi.
Tuấn Khanh: Cảm ơn! Thực tế là dự án sắp được thông qua.
Hồ Hải Lâm: (Há mồm) Nhưng… đâu có ai thông báo cho em?
Tuấn Khanh: (Nhìn xoi mói) Cô có vẻ nguyên tắc nhỉ?
Hồ Hải Lâm: (Nuốt khan) Anh thôi nói kiểu ấy đi. Dù gì em cũng là Cụm trưởng ở đây.
Tuấn Khanh: Vâng! Còn tôi là Phó Giám đốc xí nghiệp, kỹ sư phụ trách kỹ thuật. Giờ tôi chính thức thông báo cho cô, cô hài lòng chưa? Lắm chuyện! (Bỏ đi một mạch).
Lặng ngắn
Hồ Hải Lâm: (Tái mặt nhìn theo)
Ông Hành:  (Trong bộ quân phục đã bạc màu xăn tận gối vai vác máy ra) Ai đấy cháu?
Hồ Hải Lâm: Dạ!…Ơ! Sao người ông đầy bùn thế kia?
Ông Hành: (Cười) Sáng giờ lội bùn mà cháu.
Hồ Hải Lâm: Ông mang máy rà làm gì đấy ạ?
Ông Hành: (Cười vỗ vào cái máy) Nhờ nó mà tìm thấy nguồn nước rò đó cháu.
Hồ Hải Lâm: (Reo lên) Thật sao ông?
Ông Hành:

Thật chứ cháu! Xuống đó ông chỉ cháu xem.  

(Hai ông cháu đi xuống)

Hồ Hải Lâm: Đúng rồi! Có nước đục về này. Hay quá! Sao ông tìm tài vậy?
(Mừng vui khôn xiết)
Ông Hành: Hồi trước vùng này bị bom càn cháu ạ. Ông nhớ hồi đó có một quả bom khoan không nổ. Tìm hiểu mãi mới biết nó chui xuống đoạn này. Cũng may mà gặp được đồng chí dân quân trận đó.
Hồ Hải Lâm: Vậy ra, lỗ rò này là do bom.
Ông Hành: Ừ!
Hồ Hải Lâm: Để cháu dò xem nó khoan thủng đến đâu (chạy đi).
Ông Hành: (Nhìn theo gật gật) Con bé này người Vân Kiều có khác.
Hồ Hải Lâm: (Nói vọng lại) May quá vẫn nằm ngoài vùng an toàn ông ơi!
Ông Hành: (Cười) Ừ! Chả thế còn gì!
Hồ Hải Lâm: (Chạy lên) Đỡ quá! Thế là khỏi phải múc đất khu vực này.
Ông Hành: Múc đất! Lại ông Phó Giám đốc kỹ thuật hả?
Hồ Hải Lâm: Ơ! Sao ông biết ạ?!
Ông Hành: Cháu mới về không biết chứ  ông thì lạ gì? Máy dầm, máy xăm, máy phun, máy xích họ bày đủ trò, kế này, hoạch nọ rồi đó cháu. Lỗ rò vẫn cứ tò tò rò rò nó chảy.
Hồ Hải Lâm: (Cười) Vâng ạ! (Lặng một lát) Mà ông ơi! Ông tuần sương ở đê mình lâu chưa ông?
Ông Hành: Từ hồi nghỉ hưu
Hồ Hải Lâm: Sao ông không nghỉ ngơi? Mà vất vã thế ông?
Ông Hành: Nghỉ sao được cháu. Còn giặc ông còn chống
Hồ Hải Lâm: Ông lại đùa cháu. Hoà bình lâu rồi còn gì?
Ông Hành: Bậy! Còn giặc đói kia kìa (Ông nhìn xa xăm) Quê mình xưa đói nghèo lắm cháu. Rồi chiến tranh lại tan tành hết! Lớp trai tráng bọn ông dốc lòng đi theo lời Bác dạy, ở nhà còn lại chẳng mấy ai. Đói lắm! Mãi sau này, Bác quyết định xây hồ thuỷ lợi mới đỡ được lần lần.
Hồ Hải Lâm: (Nhẹ giọng) Ông!...
Ông Hành: Ừ… (giọng trầm lại)
Hồ Hải Lâm: Hồi đó ông chiến đấu ở đâu ông?
Ông Hành: (Mắt đỏ hoe) 81 ngày đêm đó cháu!
Hồ Hải Lâm: Thành Cổ hả ông?!
Ông Hành: Ừ! Mới đó mà nhanh thế! Chiến tranh! Bọn ông cứ mãi miết xông lên. Giải phóng rồi. Ngoảnh đầu nhìn lại mới hay đồng đội chỉ còn lại mỗi mình mình (Lau nước mắt) Giặc cũng mới thắng được hai thằng. Đành phải kiên cường đấu tranh thôi cháu.
Hồ Hải Lâm: (Đi nhẹ đến bên ông) Ông cho cháu kiên cường với ông nhé.
Ông Hành: (Quay lại nhìn) Ừ! (Chỉ lỗ rò) Phải lấp nó mới kiên cường được cháu.
Hồ Hải Lâm: Vâng! Cháu đi viết báo cáo đây ạ!
(Sôi nổi đi ra)
Ông Hành: (Đi theo sau một quãng rồi đứng nhìn) Cái cô này! Đúng là mang họ Bác (Đi vào, sân khấu vắng một lát)
Tuấn Khanh: Cô Lâm đâu?
Hồ Hải Lâm: (Chạy ra) Em chào anh!
Tuấn Khanh: Cô có tác phong lãnh đạo nhỉ. Một tuần cô điệu tôi lên hai lần làm gì?
Hồ Hải Lâm: Anh thông cảm! Em muốn trình bày với anh rõ hơn về lỗ rò.
Tuấn Khanh: Cô trình bày hết trong báo cáo rồi còn gì.
Hồ Hải Lâm: Vâng! Nhưng hôm đó anh đã đồng ý đâu.
Tuấn Khanh: Cô muốn tôi đồng ý kiểu gì? Chuyên viên còn không tìm ra! Cô có chắc đó là bom khoan không?
Hồ Hải Lâm: Ông Hành tìm ra được đó anh.
Tuấn Khanh: (Cười khẩy) Ông già đó 81 tuổi rồi! Cô đừng mà lẩn thẩn.
Hồ Hải Lâm: Anh thôi đi! Ông ấy trẻ hơn anh 10 tuổi đấy. Mà chính em cũng rà soát kỹ lưỡng rồi. Sao em thấy anh cố gạt bỏ chuyện này thế?!
Tuấn Khanh: (Gắt) Cô bảo ai gạt bỏ?! Tôi lập kế hoạch từ hồi cô lau mũi đấy!
Hồ Hải Lâm: Nhưng kế hoạch đó tốn 700 triệu, còn cách này chỉ tốn 50 triệu thôi.
Tuấn Khanh: 50 triệu! Cô đùa à? Hay cô tính tự đào, tự đổ bê tông?
Hồ Hải Lâm: Em và ông Hành đã tính rồi. Sẽ phát động chi đoàn có cả chi đoàn kết nghĩa. Ông Hành sẽ vận động Hội Cựu chiến binh cùng tham gia chừng một ngày là xong.
Tuấn Khanh: Xong cái hố đào bom của mấy người hả? Chúng tôi đã khảo sát mấy năm nay rồi đấy cô ạ. Giờ thì lỗ rò đó phân nhánh rồi.
Hồ Hải Lâm: (Khẳng định) Em nghiên cứu rất kỹ hồ sơ thiết kế thi công rồi. Không phân nhánh được đâu anh. Khảo sát thực tế quanh đê cũng chỉ có một lỗ mội thôi. Chỉ cần bịt nguồn là xong.
Tuấn Khanh: (Tái mặt) Cô!... (Quay lưng định đi) Tôi sẽ xem sau.
Hồ Hải Lâm: (Chạy theo) Không kịp đâu anh. Mùa mưa sắp đến rồi. Nha khí tượng dự báo năm nay lũ lớn đấy.
Tuấn Khanh: (Dừng lại) Lũ lớn chứ có ế chồng đâu mà cô lo.
Hồ Hải Lâm: Em e là có sự cố mất
Tuấn Khanh: Có cô là sự cố đấy. Cái lỗ ấy nó chảy mấy chục năm nay có sao đâu.
Hồ Hải Lâm: Nhưng trước đây nó chảy rỉ rả thôi. Hai năm nay nó mới lở ra nhiều. Không xử lý kịp em sợ sang năm chẳng còn đê đâu.
Tuấn Khanh: Ai nói cô hay? Lại ông già tuần sương phải không?!
Hồ Hải Lâm: Đồng chí đừng gọi như thế!
Tuấn Khanh: (Nhìn đồng hồ) Đến giờ họp rồi, tôi và cô sẽ nói chuyện sau.
(Quấy quá bỏ đi)
Hồ Hải Lâm: Đồng chí Phó Giám đốc!

(Đứng lặng)

(Ông Hành bước ra từ sau để Lâm quay lại) Ông!

Ông Hành: Không xong hả cháu?!
Hồ Hải Lâm: (Cúi mặt khóc) Cháu xin lỗi ông!

(Ông Hành bước tới nắm lấy vai cô. Lâm quay mặt lại nhìn con đê)

Chẳng mấy chốc nữa mưa lớn sẽ về!!

(Lặng ngắn)
Ông Hành: Phải làm thôi cháu!
Hồ Hải Lâm: Nhưng… có tiền đâu ông
Ông Hành: (Nghỉ một lát) Làm đã! Chuyện đó tính sau, không thể nhìn món quà của Bác đổ sập trước mắt mình đâu cháu.
Hồ Hải Lâm:

Ông!

(Cô ôm ông nước mắt dàn dụa)

(Ngưng lặng)

Ông Hành:

Nào! Vào đây ông cháu mình bàn, vào đây cháu!  

(Hai ông cháu vào)

Ngân Hoa: (Đi vào nữa chừng thì chuông điện thoại reo) A lô! Tôi là Hoa đây. Hôm nay chi đoàn phát động ngày làm theo lời Bác. Đã quán triệt rồi. ừ ... ừ... (Tắt máy) Lâm ơi!
Hồ Hải Lâm: (Vào) Hoa đến rồi đó à. Thế còn…
Ngân Hoa: Chi đoàn mình tập kết ngoài đó cả rồi.
Ông Hành: Việc gấp lắm rồi các đồng chí thanh niên ạ.
Ngân Hoa: Cháu chào ông!
Ông Hành: Vâng chào cháu. Động viên anh em bắt tay ngay thôi. Có một cơn siêu bão hình thành ở Philippin rồi đó.
Hồ Hải Lâm: Trước mắt mình phải lấy cho được quả bom lên đã.
Ngân Hoa: Nào ta bắt tay thôi các đồng chí ơi! (Ra)
Tiếng đế: Đồng chí Bí thư yên tâm, đông thế này nữa ngày là xong
Ông Hành: Thanh niên đắp quai xanh rộng ra nhé
Tiếng đế: Chào ông Chủ tịch tuần sương!
Ông Hành: Vâng! Chào các đồng chí thanh niên!
Ngân Hoa: Ông ơi! Vật liệu sắp tập kết rồi mà… (Nói nhỏ vào tai)
Ông Hành: Ừ... lấy liền một nửa hả? Chuyện đó ông lo.
Hồ Hải Lâm: (Bê nước tất tả đi vào) Mời ông uống nước
Ngân Hoa: Cô kỹ sư đảm nhỉ! Anh nào tốt phước mới lấy được cô đấy
Một người: Phần tôi nhé (Cười)
Hồ Hải Lâm: (Cười thẹn thùng)
Tuấn Khanh: (Vào quát) Cái gì thế này? Cô Lâm? Cái gì thế này?
Hồ Hải Lâm: Chào đồng chí Phó Giám đốc. hai chi đoàn chúng em đang trám rò đồng chí ạ.
Tuấn Khanh: Trám rò!? Ai cho phép? Bảo dừng lại ngay
Hồ Hải Lâm: Nhưng khu vực đó nằm ngoài phạm vi an toàn đồng chí ạ
Tuấn Khanh:

A! Vậy là chính cô tổ chức đào bới lòng hồ hả?

(Lặng)

Ông Hành: (Đỡ đòn cho Lâm) Ông Phó Giám đốc hỏi gì tôi đấy?
Tuấn Khanh: Đề nghị bác đừng xen vào chức trách của cán bộ Nhà nước
Ông Hành: Vâng! Nhưng tôi là chức trách của đất nước, yêu cầu ông Phó Giám đốc đừng cản trở  công việc của nhân dân.
Tuấn Khanh: Bác!.... Cô Lâm! Cô phải lập tức đình chỉ ngay mọi việc nhanh lên.
Hồ Hải Lâm: Vâng! Hãy nghĩ mấy phút đã (nói nhỏ vào tai ông Hành) (Họ ra hết sân khấu còn lại Khanh và Lâm  đứng lặng một lát rồi Lâm nói) Đất trời đã bước sang thu mà cái nắng không chịu buông tha cho con nước. Anh xem đó. Cái nắng làm lửa. Cái gió làm quạt. Mặt nước hồ liên tục bốc hơi. Còn lỗ rò cứ chảy liên hồi không xử lý...
Tuấn Khanh: Cô mới về không biết, chứ ngày xưa con rào này nguồn nước mạnh lắm, những năm lại đây rừng dầu nguồn bị tàn phá kiệt quệ… nguồn nước sinh không có nên hồ mới nông nỗi này đây.
Hồ Hải Lâm: “Thủy là nước, lợi là lời” mất rừng rồi lấy nước đâu ra mà sinh lời.
Tuấn Khanh: Chưa năm nào khắc nghiệt như năm nay.
Hồ Hải Lâm: Do con người cả mà anh. Phá rừng phá đất, phá thiên nhiên nhưng khi mất mùa lại đổ vấy cho tại đất tại trời…
Ngân Hoa: (Nói từ ngoài vào) Lâm ơi… cho làm đi thôi (thấy Khanh) Ôi anh Khanh.
Tuấn Khanh: Xin lỗi… Cô là…
Ngân Hoa: Em là Hoa, Bí thư chi đoàn kết nghĩa hôm mời anh sang nói chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Tuấn Khanh: Ơ…ơ…tôi nhớ ra rồi. Tôi rất ấn tượng với cách tổ chức của cô nghiêm túc mà hồ hởi lắm.
Ngân Hoa: Điều đó thuộc về anh. Người nói chuyện hay thì người ta nghiêm túc để lắng nghe, hồ hởi để đón nhận. Nói chuyện hấp dẫn người ta nuốt từng chữ từng lời…
Tuấn Khanh: Cô quá khen rồi.
Ngân Hoa: Báo tin cho anh biết: anh đã bị lọt vào mắt xanh của mấy con bạn hoa khôi của em rồi đấy.
Tuấn Khanh: Không phải là cô chứ?
Ngân Hoa: Kể cả em, chả thế mà anh mới dẫn chứng câu nói của Bác, chúng em thuộc lòng hết cả. “Việc gì có lợi cho dân dù khó mấy phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân dù nhỏ mấy phải hết sức tránh”.
Tuấn Khanh:

Thì… cái đó… (Nhìn xa xăm băn khoăn một điều gì đó).

(Bỗng tiếng ồn ào bên ngoài làm cắt dòng suy nghĩ của anh)

Tiếng đế:

Hoan hô lên rồi!

Ơ kìa ông sao vậy?

Kìa ông! Ông?... Chị Hoa ơi?... Chị Lâm ơi?

Hồ Hải Lâm:

Anh Khanh, có chuyện rồi

(Cả hai cùng chạy ra) Ông!!!

Tuấn Khanh:

(Bên ngoài) Sao vậy? Cả một rừng thanh niên thế kia làm gì mà để cho ông già 81 tuổi làm?

 (Trong lúc Khanh nói một số người tất tả vào chuẩn bị)

(Mọi người dìu ông vào)

Hồ Hải Lâm: Khi nghe đài báo sắp có cơn siêu bão tràn vào nước ta, mấy ngày nay cụ lầm lũi một mình dò tìm cho được điểm nguồn của lỗ rò.
Ngân Hoa: Trên nắng, dưới nước sức trai cũng kiệt nữa là cụ.
1 thanh niên: Ai bắt cụ làm, lương đại tá ở vậy mà ăn cho sướng xác cho rồi...
T.N khác: Sao nói ngốc thế mày, vì con đập này, vì hàng nghìn dân ở hạ du. Nếu cơn siêu bão vào đây, lỗ rò ấy không thành lỗ loét à? Liệu khi đó con đập này có còn nữa không? Ai cũng nghĩ cho xác thịt của mình thì còn ai với ai nữa!
Ông Hành:

Anh Khanh!... Tại tôi… Đừng trách cứ các cháu mà tội (qua Lâm)

Hải Lâm!

Hồ Hải Lâm: Dạ!
Ông Hành: Ông không đi tiếp cùng với các cháu được nữa (Lấy trong túi ra quyển sổ). Cháu lấy tiền trong quyển sổ này mua vật liệu trám lỗ rò cho kịp kẻo bão đến.
Hồ Hải Lâm: (Ôm ông khóc) Dạ…. không….
Ông Hành: Cầm đi cháu. Không được để món quà của Bác đổ sập trước mắt mình đâu cháu.
Hồ Hải Lâm: Dạ. Nhưng… Ông vất vã cả đời
Ông Hành: Để được hạnh phúc cuối đời cháu ạ.
Tuấn Khanh:

(Xúc động) Ông! Chính hành động và việc làm của ông đã thức tỉnh cháu. Hồ Hải Lâm, cảm ơn em đã nhắc nhở anh qua lời Bác dạy! “Việc gì có lợi cho dân dù khó mấy phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân dù nhỏ mấy phải hết sức tránh”. Thôi đưa ông lên xe tôi chở đi viện. Cô Lâm ở nhà phụ trách công trường, tôi sẽ điều các phương tiện, vật liệu và máy các loại cho cô bây giờ.

(Tất cả vỗ tay) Hoan hô…

(Ông Hành và Tuấn Khanh đi ra)

Ông Hành: (Quay lại nói) Cô gái Vân Kiều mang họ Bác rất kiên cường.
Hồ Hải Lâm: Vì chúng ta là....
Tất cả:

Những đứa con của Bác.

                                                    MÀN