Anh cả nhà tôi

Kịch ngắn của THANH BÌNH
(Tác phẩm tham gia Trại sáng tác kịch bản sân khấu hưởng ứng

cuộc thi “Tìm hiểu các loại mô hình HTX kiểu mới”)

                                              NHÂN VẬT

                                Dũng- Chủ tịch xã, con nuôi ông Hoàng

                                Khiêm-Con đẻ ông Hoàng

                                Ông Hoàng- Cựu chiến binh

                                Quyên- VDũng

                                Hải - Con trai của Khiêm (Kỹ sư nông nghiệp)

                                Phi- Dân làng, em trai Quyên

                               Ông Hớn - Giám đốc HTX

MMÀN

                Tại nhà Dũng.Dũng đang quét dọn bàn thờ, còn cô vợ loay hoay ngoài bếp. Ông Hoàng đến, Dũng nhìn thấy mừng rỡ.

Dũng

Ba! Ba lên đó à? (Gọi với ra bếp) Mình ơi! Ba lên đây rồi này (Với ông Hoàng) Nhà con cứ lo suốt, không biết ba đang đau chân có lên được với vợ chồng con hay không? Thế chân ba đã đỡ hẳn chưa?

Ông Hoàng

 Có dễ chịu hơn một chút nên ba gắng lên.

Dũng

Ba đưa con xem (Vén quần ông Hoàng, sờ nn lên vết thương. Quyên từ bếp chạy lên).

Quyên

Ba! Con đang bận tay một chút. Thế ba lên sao không hẹn bác Khiêm cùng lên cho vui.

Hoàng

Ba có ghé sang nhà nó nhưng vợ chồng nó đi đâu vng cả, ba đành đi một mình.

Quyên

Kỵ ông năm nay có ba có bác, cả nhà ta đầy đủ thì có gì vui bằng. Năm nay con phải chuẩn bị đầy đủ các món. Đặc biệt chú ý đến món rau lang luộc. Vì nghe đâu món này, cha và ba đều thích. Cúng cho người chết, nhưng người sống phải dùng được, có phải thế không ba?

Ông Hoàng

Đúng đó. Cái món rau lang luộc đối với mọi người chẳng có gì đặc biệt cả. Nhưng đối với tao và chú ấy là cả một kỷ niệm. Chả là hồi còn bé, chúng tao là bạn chăn trâu với nhau, thân với nhau lắm, sáng nào tao cũng đưa trâu lên xóm Thượng để đi cùng chú ấy. Hai thằng thả trâu lên đồi, bắt chim đuổi bướm suốt buổi. Trưa đến mò xuống truông chùa hái trộm rau khoai đem lên luộc, chấm với nước mắm tao mang lên từ xóm Hạ. Hai thằng chóp chép với nhau thích lắm. Lớn lên hai thằng cùng đi bộ đội rồi những năm về hoạt động tại địa bàn này, phải chịu bao nhiêu đói khổ gian lao. Có những lúc không có gì ăn, hai anh em đêm đến phải đội cát mò ra hái rau của bà con nhai sống cho qua bữa. Trước lúc hy sinh, chú ấy cũng đang húp d bát canh rau của chị Thà mang đến cho hai anh em trong hầm bí mật. Thật tội nghiệp.

Dũng

Bây giờ cách biệt âm dương, nhưng có món rau luộc là các cụ coi như được hàn huyên với nhau em ạ.

Quyên

Vâng .

Ông Hoàng

Mới đó mà đã 50 năm rồi... Ba còn nhớ, lúc cha con trúng đạn bị thương, ba dìu cha con. Biết mình không sống nổi, cha con cầm tay ba hấp: hối Anh ở lại... nhớ chăm sóc thng bé cho em với. Mẹ cháu đã qua đời. Bà con họ mạc hai bên không còn ai nữa cả... Anh thương cháu với nghe anh. Câu nói đó đã tạc vào lòng ba để rồi ba đi tìm con và đón con lên rừng.

Quyên

Nghe nói hồi đó ba mẹ cực lắm phải không? Vì nuôi cả con nuôi lẫn con đẻ.

Ô.Hoàng

Mẹ mày tay dt tay bồng khổ lắm. Nhưng rồi cũng qua. Bây giờ đứa nào đứa nấy đã trưởng thành, có gia thất, ba cũng mãn nguyện. Ở với thằng này mất thắng khác, chẳng biết làm sao. Thôi thì trước mắt hai ông bà tao cứ ở với nhau đã, sau hng hay.

Dũng

(Đùa vui) Đ anh chị ở với nhau cho tự do, sau này già cả không còn đi lại được, con sẽ đón về nhà con.

Ông Hoàng

Ừ, lúc đó hãy hay, thằng nào biết thương thì ông bà tao ở (cười vui cả nhà, ông Hoàng như sực tỉnh). À, bây giờ ba ra viếng mộ cha con một chút, con có đi với ba không ?

Dũng

Hôm qua vợ chồng con đi rồi, chừ ba đi một mình, con ở nhà chuẩn bị các thứ ba ạ.

Ông Hoàng

Thế cũng được (Ông Hoàng đi thì Khiêm đến).

Khiêm

(V bực bội) Chú Dũng! Chú Dũng đâu rồi!

Dũng

Anh, vợ chồng em vừa mới nhắc đến anh, cả ba nữa. Ba ra mộ thắp hương cho cha em. Anh lên sao không cho chị và cháu cùng lên cho vui.

Khiêm

Tôi đến đây không phải để ăn kỵ mà là có việc.

Dũng

Sao ạ?

Khiêm

Tôi đến với tư cách một người dân gặp Chủ tịch xã chứ không phải tư cách một thằng anh đi chơi nhà chú em.

Dũng

Có việc gì quan trọng thế anh? Hôm nay là ngày giỗ cha em cơ mà?

Khiêm

Biết rồi, nhưng việc này rất hệ trọng tôi phải nói với chú.

Dũng

Việc gì thế anh?

Khiêm

Tôi hỏi chú? Tại sao đội mình lại nhường toàn bộ vùng đt trồng lúa ở Truông Chùa cho đội người ta một cách dễ dàng như thế?

Dũng

Phải thay đổi cách làm ăn anh ạ. Bao năm rồi HTX của ta cứ ì à ì ạch mặc dù Ủy ban rồi HTX đã huy động vốn đầu tư thêm hạ tầng kênh mương thủy lợi, đường giao thông nội đồng nhưng dân làng vẫn không phát triển chút nào…

Khiêm

Không phát triển, không phát triển là thế nào, mùa màng mấy năm liền đều được mùa, hoa màu vẫn tươi tốt, sản lượng nộp đủ cho HTX còn gì.

Dũng

Phải làm giàu chứ anh.

Khiêm

Làm giàu… À… HTX kiểu mới là như thế hả?

Dũng

Kiểu mới chẳng qua là tên gọi thôi, vấn đề là tư duy sản xuất, sản xuất như thế nào cho có hiệu quả tốt hơn.

Khiêm

Như vậy từ nay, đội của ta không sản xuất lúa, con em trong đội không có gạo để ăn.

Dũng

Không, anh muốn làm lúa, chăn nuôi thủy sản hay các ngành nghề dịch vụ khác thì đăng ký lên đội 2, còn chị làm rau màu, làm giá đổ, trồng hoa, dịch vụ kinh doanh khác thì ở đội 1.

Khiêm

Trời đất ơi! Tôi chưa từng thấy, trong một gia đình cùng nhau làm ăn trong một HTX mà phải chia năm, xẻ bảy ra như thế. Loạn, loạn hết cả rồi. Thời gian rỗi muốn phụ giúp thêm vợ con cũng không được, thế thì đổi mới cái gì hở HTX.

Dũng

Đó là cách quản lý tập trung, chuyên sâu của HTX. Còn khi đã giao đất cho người lao động thì người lao động có quyền thuê mướn thêm lao động là quyền của người sử dụng đất được giao, có như thế mới phát huy được các lợi thế của người lao động.

Khiêm

Mấy chục năm nay, rồi qua bao nhiêu đời Chủ nhiệm HTX, nào là sẽ củng cố, sẽ đẩy mạnh, rốt cuộc cũng đủ sản lượng nộp cho Nhà nước.

Dũng

Chính vì thế trong thời gian qua, lãnh đạo các cấp quan tâm, Liên minh HTX của tỉnh đã cử cán bộ chuyên trách về từng HTX nắm rõ tình hình, tìm hiểu các lợi thế của từng địa phương, đề xuất các giải pháp khả thi để giúp người lao động sản xuất có hiệu quả hơn. HTX kiểu mới phải gắn với xây dựng nông thôn mới.

Khiêm

Sách vở, sách vở cả, nói như trong nghị quyết ai nói mà chẳng được.

Dũng

Đúng như thế, Nghị quyết là kim chỉ nam, còn làm thì phải học, học thêm nhiều nữa, xưa nay nông dân ta làm quá ỷ lại với phương pháp truyền thống, không chống chọi và thích ứng với thiên nhiên quá nhiều thay đổi.

Khiêm

Xưa nay có ai chống lại trời bao giờ.

Dũng

Không chống nhưng phải biết cách ứng phó chứ, từ trước tới nay cán bộ HTX từ chủ nhiệm đến cán bộ chuyên trách chưa ai qua một lớp đào tạo nào cho có quy cách, nay được sự quan tâm của lãnh đạo cấp trên HTX đã có hai kỹ sư giỏi, có tâm huyết.

Khiêm

Chú mi nói thằng Hải…

Dũng

Dạ đúng! Cháu Hải là một sinh viên giỏi.

Khiêm

Thôi chết tui rồi, chú là người bội bạc, ăn cháo đá bát.

Dũng

Anh nói sao ạ?

Khiêm

Sao với trăng chi nữa hở trời! (Nổi nóng) Bây giờ không anh, không em chi cả, tui lật cái mặt đểu giả của chú ra, lâu nay tui tin tưởng ở chú, thằng Hải tốt nghiệp xong, chú xin cầm hồ sơ để xin việc cho cháu, ai ngờ chú lại ghìm nén nó… Mà phải rồi, nó chẳng phải là con cháu chi chú mô, chỉ do thằng nầy ngu thôi.

Dũng

Anh nói chi em không biết?

Khiêm

Thôi tui biết quá rồi ông Chủ tịch xã ạ. Nói thật, tui không vì ba sào ruộng lúa ở Truông Chùa, mà tui vì bà con xóm, làng này… Tui không dừng ở đây mô, tui sẽ nói cho bà con cả đội nầy biết cái âm mưu, cái thủ đoạn của chú (tức giận đi ra).

Dũng

Anh Khiêm…(Quyên, vợ Dũng từ dưới bếp chạy lên).

Quyên

Hình như hai anh em có chuyện gì to tiếng với nhau?...

Dũng

Tưởng là anh ấy đến dự kỵ, ai ngờ nói chuyện đất đai rồi nổi khùng bỏ đi.

Quyên

Khổ... Hai anh em cứ ngồi lại với nhau là như mặt trăng với mặt trời.

Dũng

Anh không hiểu ý anh áy nói gì, đôi khi chỉ vì cơ cấu chuyển đổi lại phương thức sản xuất ở HTX.

Quyên

Chắc đúng rồi anh ạ, em có nghe một số bà con cũng chưa thông trong việc chuyển đổi. Thôi anh làm em, anh nhường anh ấy một tí không được sao.

Dũng

Thì anh có biết việc chi đâu mà nhường với nhịn? Còn việc chuyển đổi là một quá trình về thời gian, từ việc khảo sát, thảo luận bàn bạc, họp hành thống nhất từ các thành viên các đội sản xuất trong HTX và Hội đồng quản trị có sự tham gia của các chuyên gia kinh tế, rồi lãnh đạo các cấp.

Quyên

Em thấy có điều gì đó mà anh ấy ấm ức, thôi thì vì tình cảm anh em, đừng để bị sứt mẻ. Du hai người không phải là máu mủ thì cũng đã là con trong một nhà.

Dũng

Chẳng lẽ vì thế mà cứ chiều anh ấy. Chuyển đổi sản xuất là việc lớn của địa phương.

Quyên

Thì anh cũng phải tìm hiểu động viên, thuyết phục nói sao cho anh ấy nghe ra. Anh ấy không phải vừa đâu, coi chừng anh ấy sẽ làm căng lên đấy.

Dũng

Có mà dám.

Quyên

Việc gì mà không dám.

Dũng

Thôi! Mệt quá! Cô đừng nói nữa, đi làm việc của mình đi (Dũng nói rồi bỏ ra ngoài, lát sau Phi, dáng bợm trợn, vai khoác áo chạy vào)

Phi

Chị đâu!

Quyên

Tôi đây. Ủa cậu làm chi mà vẽ đầu lâu vào ngực trông gớm ghiếc rứa?

Phi

Làm thế này để dọa mấy cha bên đội sản xuất 2. Bọn chúng nhìn thấy thằng Phi này, đ thằng nào dám đến đất Truông Chùa.

Quyên

Tầm bậy, tầm bạ nào. Tôi không đồng ý cho cậu làm như thế đâu.

Phi

Chị không thích nhưng mà đội 1 của ta thì thích.

Quyên

Đội bảo cậu làm thê à?

Phi

Chứ sao nữa. Ông Khiêm, anh ruột chồng chị bảo em mà.

Quyên

Anh Khiêm à?

Phi

Vâng. Ông ấy còn nói ai mà xông xáo ông ấy thưởng.

Quyên

Cậu đừng dại mà nghe anh ấy làm những điều vớ vẩn, phạm pháp bây giờ.

Phi

Ông ấy là người có uy tín trong đội sản xuất của ta, thường giúp đỡ em, bây giờ mà không nghe ông sao được.

Quyên

Nhưng cậu là em ruột chị, chị nói cậu phải nghe.

Phi

Chị là đàn bà con gái chỉ nên làm việc nội trợ. Còn chốn trận tiền là việc đàn ông, chị đừng có dính vào. Thôi cho em xị rượu đ đi.

Quyên

Rượu à! Không có.

Phi

Nhà Chủ tịch xã mà không có rượu à? Kiết! (bỏ đì thì Dũng về).

Dũng

Nấu nướng đã xong chưa em?

Quyên

Đừng hỏi nữa. Hoãn ngay ngày kỵ lại đi.

Dũng

Sao thế?

Quyên

Trăm thứ lộn xộn đang chờ anh kia kìa.

Dũng

Có chuyện gì?

Quyên

Người ta đang kích động dân chúng tranh chấp đất đai chứ chuyện gì nữa.

Dũng

Ai kích động?

Quyên

Anh Khiêm của anh chứ ai nữa.

Dũng

Thôi chết! Em nghe ai nói.

Quyên

 Cậu Phi vào đây, mặt mày vẽ vời trông dữ tợn lắm, lại còn xin rượu uống có dũng khí đế đánh đấm nhau. Tôi hỏi ai khiến cậu? Cậu ấy nói anh Khiêm nói cậu ấy làm như thế.

Dũng

Chết thật. Ông này định làm loạn chắc?

Quyên

Chắc rằng anh Khiêm còn xúi dục nhiều người nữa chứ không riêng gì cậu Phi đâu.

Dũng

Hừ! Chống lại chủ trương, chính sách mà được à.

Quyên

Anh phải tìm cách giải quyết ngay không có to chuyện đó (bỏ ra bếp).

Dũng

(Bực tức) Trăm sự là do ông Khiêm gây nên cả (Khiêm xuất hiện).

Khiêm

Do tôi? Do tôi cái gì?

Dũng

Anh ngồi xuống đây để cho em nói (đắn đo). Công việc của tập thể, nhưng anh em mình lại là con một nhà, em là Chủ tịch xã, đáng lẽ ra anh là người giúp cho em. Đằng này... ảnh xử sự như thế, chăng phải gây khó khăn cho nhau đó sao?

Khiêm

Tôi làm gì mà gây khó khăn?

Dũng

Anh kích động mọi người xung đột với đội 2 là chống lại quyết định của cấp trên.

Khiêm

Tôi kích động ai?

Dũng

Cậu Phi. Chính cậu ấy đã nói với vợ em và chắc rằng, ngoài cậu Phi ra, anh còn lôi kéo người nữa.

Khiêm

Nhưng tôi là một người dân, tôi có quyền giám sát việc quản lý và sử dụng đất đai ở HTX.

Dũng

Đúng. Đó là một trong những quyền dân chủ của nhân dân. Nhưng dân chủ phải tập trung. Dân chủ phải trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật, phải có trật tự, phải có kỷ cương chứ, phải chống nhng hành vi lợi dụng dân chủ vi phạm Hiến pháp, pháp luật, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, của tập thê.

Khiêm

Chú muốn quy kết, muốn chụp mũ tôi sao?

Dũng

Em không quy kết tội li cho anh đâu. Mà trong vấn đề này, chính quyền xă, thành viên HTX đã thống nhất, chính quyền cấp trên mới ra quyết định. Bây giờ anh lật lại vấn đề là anh tự mình chuốc lấy khuyết điềm.

Khiêm

Tôi không nói chuyện về đất. Không nói về đội mà nói về xóm.

Dũng

Anh định nói gì?

Khiêm

Tôi muốn nói, bà con xóm này có nhiều người nói với nhau rằng: Ồng Chủ tịch xã ta không phải là người xóm Hạ mà con đẻ của xóm Truông nên đã cắt đất cho xóm Truông.

Dũng

(Giật mình) Bà con nói thế sao? Ai nói?

Khiêm

Chú tự đi tìm hiểu lấy.

Dũng

Tôi dù là người ở đâu nhưng tôi làm đúng theo Hiến pháp, pháp luật, phù hợp với nguyện vọng, lợi ích của nhân dân thì cũng chẳng sai phạm gì. Với lại, tôi tuy sinh ra ở xóm Truông nhưng ba mẹ đã đưa tôi về với xóm Hạ. Mà xóm Hạ hay xóm Truông thì cũng một làng có gì mà lại phân biệt, chia rẽ đến như thế. Xuân, thu nhị kỳ, dân làng đều ra đình để tưởng nhớ người lập làng, xây nghiệp. Xóm Hạ nuôi tôi từ tấm bé, bát cơm xóm Hạ, miếng nước xóm Hạ đã nuôi tôi lớn và trưởng thành. Công ơn đó tôi làm sao quên được.

Khiêm

Chú nhắc lại mà làm gì chuyện đó. Thực dụng cuộc sống đă làm cho người ta quên hết nhũng điều thiêng liêng cao cả.

Dũng

Anh đừng nghĩ em như vậy. Anh em mình cùng lớn lên trong một gia đình, cùng ăn chung một nồi cơm, cùng uống chung một bình nước, cùng chịu sự ấp iu dạy bảo của ba mẹ, lẽ nào anh không hiểu em.

Khiêm

Chú đừng thanh minh nữa. Tôi không cần, ba tôi nuôi chú cũng như anh nông dân bắt tép nuôi cò mà thôi.

Dũng

Kìa anh!

Khiêm

Còn thằng Hải chú không xin việc cho nó thì cũng đừng làm hại nó   (vùng vằng đi ra).

Dũng

Anh Khiêm…

Quyên

Hai anh em lại rầy la nhau nữa rồi. Anh không hiểu gì hết à?

Dũng

Tính khí như thế ai mà chịu được. Mà hiểu cái gì… chẳng qua là vì ba sào đất Truông Chùa. Sợ anh không đủ sức mà làm thôi.

Quyên

Không, đất đai chỉ là cái cớ để gây sự. Việc chính là cháu Hải.

Dũng

Thằng Hải sao? Nó là một thanh niên năng động, có ý chí tiến thân, tốt nghiệp xong là lăn vào thực tế. Nói cho em biết đề án quy hoạch lại hệ thống sản xuất là đề án của cháu Hải. Nếu đề án nầy được cấp trên phê duyệt, nó là Giám đốc HTX nầy.

Quyên

Nhưng ý của bác Khiêm là anh phải chạy việc cho thằng Hải để nó được vào biên chế cơ quan Nhà nước.

Dũng

Ô hay, cơ quan Nhà nước hay ở HTX thì có quan trọng gì đâu, cơ bản là anh có làm được việc hay không. Trong khi địa phương thì đang cần những con em có trình độ học vấn, có chuyên môn nghiệp vụ ở lại xây dựng quê hương, việc làm là ở đó chứ tìm ở đâu.

Quyên

Nhưng ý của bác Khiêm là như thế rồi, anh nên chiều theo ý của anh ấy cho nó êm đẹp gia đình.

Dũng

Nhưng chiều là chiều thế nào?

Quyên

Chẳng ltập thể mà anh vứt bỏ tình gia đình? Anh làm thế sẽ mang tiếng là người phản phúc.

Dũng

Em đừng nặng lời với tôi như thế. Việc gia đình tôi, tôi biết.

Quyên

Anh chẳng biết gì cả. Anh ấy coi anh như em ruột. Lúc còn nhỏ nghe nói cái gì cũng nhường nhịn cho anh, từ đồng quà miếng bánh, cho đến bát cơm manh áo, lớn lên anh có gia đình, cái nhà dột cũng nhờ bác tm tranh nuộc lạt, mảnh ruộng tấm nương cũng nhờ tay bác cày, con cái cũng đưa sang gửi bác. Đến bát canh ngon, bác cũng tự tay bưng sang cho vợ chồng mình, thế mà bây giờ. Tất cả là vì anh là do anh.

Dũng

Sao lại do tôi?

Quyên

Do anh không biết ở. Do anh chỉ coi trọng danh vọng riêng của mình.

Dũng

Tôi không phải hạng người như thế đâu, chẳng qua vì anh y quá cứngđầu, cứng cổ. Em thấy đấy, anh ấy kích động cả cậu Phi em làm chuyện bậy bạ đấy thôi.

Quyên

Nhưng dù thế nào đi nữa thì còn có ba, anh cũng phái biết n ba chứ. Ba mẹ tuy không rứt ruột đ ra anh, nhưng đã nuôi anh từ tấm bé, miếng cơm ăn, manh áo mặc, sách v học hành, bây giờ anh đã lớn thành người... Hỏi có bao giờ vợ chồng mình đã làm được điu gì đ đn ơn ba mẹ... Thế mà anh... anh động đến anh Khiêm tửc là động đến ba mẹ anh hiểu chưa (òa khóc).

Dũng

Anh hiểu tấm lòng của em, nhưng đây có phải là việc của gia đình đâu.

Quyên

Nhưng gia đình cũng cần sự ổ định.

Dũng

Biết là thế. Lợi dụng tình cảm gia đình mà kéo bè, kéo cánh kích động mọi người chống lại quyết định của chính quyền không thể không nghiêm trị.

Quyên

Không! Tôi van anh! Tôi lạy anh! Tan nát hết cả giờ. Anh ơi... anh hãy thương ly ba mẹ. Ba đã nhặt anh trên động cát Truông Chùa của làng Thượng, ẵm anh chạy giữa khói bom... Và mẹ đă ấp iu, bú mớm cho anh, một tay gối đầu con đẻ, một tay gối đầu con nuôi. Hai bầu vú hai đứa con nút cho mẹ đến xót xa lòng dạ, anh không thương ba thương mẹ sao?

Dũng

Thôi em đừng nói na.

Quyên

Tôi nói cho anh biết, nếu anh làm gì anh ấy thì tôi đi khỏi nhà này(Ôm mặt khóc. Phút im lặng, căng thăng trôi qua, ông Hoàng bước vào vẻ khẳng khái kéo theo Hải cùng vào)

Ông Hoàng

 Vào đây, vào đây đã cháu, hôm nay là ngày giỗ của ông thân sinh của chú Dũng.

Hải

Cháu chào chú.

Dũng

Ba ạ! Hôm nay là ngày giỗ của cha con mà sao con thấy không khí gia đình nặng nề quá ba ạ.  

Ông Hoàng

Thế…thế  có việc chi xẩy ra phải không?

Dũng

Anh Khiêm.

Ông Hoàng

Thằng Khiêm làm sao?

Dũng

Anh Khiêm… không đồng tình trong việc cơ cấu và tổ chức lại sản xuất của HTX.

Quyên

 (Chạy đến nắm tay ông Hoàng) Ba ơi! Cái ý đó chỉ là một phần thôi, việc bức xúc nhất của bác là không xin việc cho cháu Hải, bác ấy muốn cháu Hải là phải vào ở cơ quan Nhà nước.

Ông Hoàng

Nó nói như thế à?

Quyên

Không phải bây giờ mà từ lúc cháu Hải chuẩn bị ra trường kia.

Hải

Đúng như thế đó ông, hèn chi… lâu nay mỗi lần HTX về mời cháu lên họp ông đều ngăn cản… còn nói, con không có liên quan gì đến HTX cả, rồi ông không cho đi.

Ông Hoàng

Ừ… ông hiểu rồi, việc nầy cũng có một phần lỗi tại ông nữa cháu ạ, Ba cháu là một người ba tốt, thương yêu và có trách nhiệm với các con… Cháu là kỳ vọng và là niềm tự hào nhất của ba cháu. Đã làm cha, làm mẹ, ai không mong muốn con mình thông minh, thành đạt… Đã nhiều lần ba cháu tâm sự với ông là làm thế nào sau khi ra trường,  cháu có một việc làm ổn định… Ông sai, ông sai là ông không bày tỏ ý nguyện của ông cho ba cháu rõ, cho ba cháu hiểu là sau chiến tranh,  ông sẽ đem hết sức mình phục vụ, xây dựng quê hương, nhưng rồi kết thúc chiến tranh thì những vết thương mang trên người ông nên chẳng làm được gì, ba cháu cũng vì chiến tranh chẳng được học hành, bởi thế chỉ có cháu…

Hải

Con hiểu ý ông rồi. Chú thím (đi đến bên Dũng, Quyên) đã giúp đỡ cháu nhiều ông ạ, cháu sẽ cố gắng để không phụ lòng tin yêu của bà con, làng xóm (trong lúc nầy ông Hớn, Giám đốc HTX vào).

Ông Hớn

Biết ngay mà, hôm nay là ngày giỗ của ông phải không? Hèn chi tìm đâu cũng không thấy.

Dũng

Thế có việc chi không bác.

Ông Hớn

Có chứ! Quan trọng lắm, ông Hoàng ạ, đúng là con hơn cha là nhà có phúc, cháu Hải đây có học, có hành có khác. (Bước lên một cách trịnh trọng) Xin tuyên bố với mọi người đề án “Chuyển đổi cơ cấu sản xuất” của HTX ta đã được UBND huyện quyết định phê duyệt.

Hải

Có thật thế không hả bác?

Ông Hớn

Sao lại không thật, bác vừa lên trụ sở Liên minh HTX của tỉnh để nhận quyết định. UBND tỉnh cũng rất quan tâm, nếu địa phương ta tổ chức thí điểm thành công thì sẽ nhân rộng mô hình cho toàn tỉnh. Đây là công văn gửi cho Chủ tịch của xã và còn đây là giấy mời họp của cháu Hải nhà ta, người đã có công lớn trong đề án nầy.

Tấ cả

(Vỗ tay vui mừng)

Ông Hớn

Ấy ấy... còn nữa.

Ông Hoàng

Thế còn việc chi nữa?

Ông Hớn

Còn có một tin vui là Tỉnh Đoàn đã có giấy khen cho cháu Hải “Đoàn viên tích cực trong phong trào Thanh niên lập nghiệp”.

Ông Hoàng

Ông vui lắm cháu ạ, lúc nầy mà có ba cháu nghe, hỏi thử ba cháu có mừng rơn lên không (đúng lúc nầy Khiêm xuất hiện).

Khiêm

Có con đây ba, con đã nghe hết cả rồi, con có lỗi với vợ chồng chú Dũng... cũng vì tương lai sự nghiệp của con cháu.

ÔngHoàng

Ừ thằng Dũng hiểu hết rồi con ạ, tâm trạng ai cũng thế cả, có điều ta xử sự như thế nào thôi.

Khiêm

(Qua Dũng) Chú bỏ qua cho tôi, chẳng qua tui nghe họ xúi dục có thằng em làm Chủ tịch xã mà không xin việc được cho thằng cháu.

Dũng

Em xin lỗi anh.

Khiêm

Tui sai rồi… xin lỗi chú. Mong chú bỏ qua những hành động vừa rồi. (cầm gói bánh) chú đặt lên bàn thờ cúng cho ông.

Ông Hớn

Thế là quá tốt rồi, thôi tui phải lên triệu tập Ban Giám đốc để thông báo tin vui…

Dũng

Khoan đã! Mời bác ở lại đã... này ba… ba mời giúp con.

Ông Hoàng

À... chả là hôm nay ngày giỗ của cha cháu... cháu muốn mời bác lại uống rượu cho vui. Dù gì thì cũng là Giám đốc HTX.

Quyên

          Dạ, xong xuôi hết cả rồi ạ… mời bác ở lại, hôm nay có đầy đủ ông, bà, anh, em, con, cháu  như thế là em vui lắm.

Ông Hoàng

Nhưng mà chịu khó ngồi chơi, đợi một tí để cha con tôi còn thắp hương chút đã (mọi người cười vui vẻ).

                                                                       MÀN