Con đường no ấm

Kịch dân ca Trị Thiên của ĐÌNH DÚNG

 

(Tác phẩm tham gia Trại sáng tác kịch bản sân khấu hưởng ứng

cuộc thi “Tìm hiểu các loại mô hình HTX kiểu mới”)

 

NHÂN VẬT

 

Ông Hạ, 75 tuổi

Bà Đông, 65 tuổi

Xuân, con gái ông Hạ - bà Đông

Ngọ, lái buôn

 

Chuyện xảy ra tại nhà ông Hạ vào một buổi sáng

Mở màn

Ông(Ngồi giữa bàn uống nước suy nghĩ)

Bà:     Ông làm chi mà ngồi suy nghĩ đăm chiêu rứa?

Ông:   Tui đau đầu, bà đi mua cho tui ít thuốc

Bà:     Ông sầu tương tư mà hư nhan sắc

          Có đau ốm chi mà thuốc bắc, thuốc tây

Ông:   Bà có phải bác sĩ mô mà chuẩn đoán tài rứa

Bà:     Tui lấy ông khi đầu xanh tuổi trẻ,

          Chừ trăng nghiêng bóng ngã há dễ không hiểu hay sao,

Ông:   Bà biết thế nào nói tui nghe.

Bà:      Nhà mình tích lũy mấy năm mới được một số tiền. Con Xuân yêu cầu ông vào HTX kiểu mới đưa tiền đóng cổ phần, còn lại cho HTX vay để kinh doanh sản xuất ông không đồng ý có phải không?

Ông:   Bà nói đúng nhưng mà kiểu mới kiểu cũ mần chi

           Chẳng qua cởi nút thay khuy thôi mà

Bà:      Đảng chủ trương ích nước lợi nhà

           (Đổ vè) Cơm no áo ấm ai mà chẳng ưng

           Ngày xưa cực khổ vô cùng

           Đói cơm rách áo lạnh lùng quanh năm

           Có làm mà chẳng có ăn

           Có ngày mà sống tối tăm mịt mù

           Nay nhờ có Đảng, Bác Hồ

           Nước nhà phồn thịnh ấm no mạnh giàu.

Ông:   Thôi thôi

           Bà đừng lên lớp chính trị tôi nào có nghe

           Tiền bạc tích lũy mấy năm ni

           Được mấy trăm triệu cực kỳ khó khăn

           Gia đình chịu khó làm ăn

           Nên chừ mới có tiền trăm bạc ngàn

           Chừ tui đem gửi ngân hàng

           Khi cần đi rút sẵn sàng có ngay

           Tiền cho HTX vay

           Thất thu lời lãi có ngày tay không

Bà:      Ông ơi kẻ năm trự, người mười đồng

           Xóm thôn góp lại chung lòng dựng xây

           Hợp tác kiểu mới lần này

           Thu nhập xã viên là cốt lõi

           Ấm no đủ đầy hơn xưa

Ông    (ca Đoản xuân): Xin bà chớ vòng vo

           Việc xóm làng thì dẹp lại cho

           Tui không vào cũng có của ăn no

           Quyết tôi quyết không vào đừng nói lôi thôi

           Bà đừng dạy tôi

      (ca tiếp): Ông đừng nói lung tung

           Xóm làng đang cờ mở trống rung

           Hợp tác kiểu mới sóng cuộn triều dưng

           Ai cũng vui mừng ông đừng nói lung tung

Ông:   Đàn bà không ra khỏi xó bếp mà nói trạng

Bà:      Thôi tui không đôi co với ông nữa, tui đi chợ đã.

Lớp 2: Ông +Ngọ

Ngọ:   Bác làm chi đó?

Ông:   Chú qua chơi đó à, vào uống nước đã.

Ngọ:   Có chai rượu Tân Long đem qua để bác dùng cho vui.

Ông:   Thiếp gặp chàng như lan gặp chậu

           Chàng gặp thiếp như hạt đậu luân quy

Ngọ:   Rứa thì uống đi

           Nhìn cơ ngơi làm ăn của bác

           Xóm làng ai cũng biết giàu sang

Ông:   Có chi mô

           Chẳng qua tích tiểu thành đa thôi mà

Ngọ:   Bác a (ca hò quảng)

           Có nhà gác cao từng, nhờ có công xây dựng

           Gia đình hòa thuận góp sức làm ăn

           Bác chăm lo gìn giữ

           Góp gió thành bão nên mới có ngày nay

           Thế cho nên xóm làng không ai bì kịp

Ông:   Chú quá khen rồi, chú qua có việc gì đó

Ngọ:   Nghe bác bán lạc, bán tiêu

           Bán bò bán lợn tiền nhiều trong tay

           Tui qua xin bác để vay

           Chừng hai trăm triệu để mua máy cày làm ăn

           Máy cày hoạt động quanh năm

           Khấu hao dầu mỡ lãi cầm trong tay

           Mấy tháng tui trả bác ngay

           Tiền lãi rất lớn không ai sánh bằng

Ông:   Lãi bao nhiêu?

Ngọ:   Lãi gấp 5 lần cao hơn thiên hạ, bác đừng có lo

Ông:   Tiền có đó nhưng con Xuân nói để cho hợp tác xã vay

           Xây dựng quỹ tín dụng nông thôn

           Kinh doanh sản xuất cho bà con mần giàu

Ngọ:   Bác đã hai thứ tóc trên đầu

           () Mà không biết được nông sâu thế nào

           Một bên lãi suất thấp

           Một bên lãi suất cao

           Hai bên bác chọn bên nào nên đi

           Bác ơi đừng có dại chi

           Đồng đen chê nhẹ, than chì nặng cân

           Bác nên tính liệu ăn mần

           Đừng nghe chúng nó dỗ dành làm chi.

           Ta vào hợp tác mấy chục năm ni

           Trên nương dưới ruộng lạ gì bác ơi

           Cấp cao cấp thấp ta hiểu cả rồi

           Chẳng qua nước chảy bèo trôi thôi mà

           Chừ bác có của ăn của để trong nhà

           Ti vi, tủ lạnh thật là sướng vui

           Ngồi mà tỉnh dưỡng nghỉ ngơi

           Đừng vào hợp tác đua bơi làm gì

Ông:   Chú nói có lý có tình

           Việc này nhất định quyết không chịu lùi

           Tiền bạc tui tính cả rồi

           Cho vay lấy lãi mà ngồi ăn chơi

           Tuổi già an dưỡng nghỉ ngơi

           Có phải không chú

Ngọ:    Bác nói chí phải

           Bác cho tui vay lời lãi cứ yên tâm

Ông:   Nhưng mà có giấy tờ ký chỉ đã chơ

Ngọ:   Ký chỉ đàng hoàng,

           Tui trả lãi trước cho bác mấy mươi ngàn cầm tay.

Ông:   Thế thì được rồi trưa nay

           Con Xuân mở tủ có tiền ngay tức thì

Ngọ:   Thế tui về bác nghe.

Lớp 3: Ông + Bà

Ông:   Bà đi chợ đã về đó rồi à

Bà:      Sáng nay bên chợ vui quá ông ạ

Ông:   Có văn công biểu diễn à

Bà:      Không có văn công mà như hát bội

           Bà con phấn khởi tâm sự với nhau

           Đem tiền đem của góp vào

           Dựng xây hợp tác mạnh giàu ấm no

Ông:   Thôi thôi bà dừng lại cho

           Tui vào hợp tác từ đời mô đến chừ

           Cao thấp tui cũng biết thừa

           Chừ hợp tác kiểu mới tui chưa muốn vào

           Tiền bạc tích lũy đồng nào

           Cho vay lấy lãi đường nào sướng hơn

Bà:      Ông ạ. Có Đảng dẫn đường mình mới có cơm no áo ấm

           Nhớ lại ngày xưa mà ruột héo gan đau

           Mẹ hát ru con có câu

           Áo rách chi lắm ai ơi

           Rách chi ác nghiệp không có nơi cho rận nằm.

Ông:   Bà vào nấu ăn kẻo tui đói bụng xốn xang quá rồi

Bà:      À tui quên có mua cái bánh ông ăn lót dạ

           Mình cũng nên vào hợp tác xã kiểu mới ông ạ

           Đông tay vỗ nên bột

           Nhiều cột dựng nên nhà mà

Ông:  Tui ở ngoài mà không đói nghèo là được

(): Muốn cho thôn xóm giàu đều

           Một cây to lớn ai kêu bằng rừng

           Khó nghèo chị ngã em nâng

           Đói no có chắc lạnh lùng có nhau

           Nhớ khi vợ đói con đau

           Củ khoai bát gạo giúp nhau qua ngày

           Bây giờ có Đảng cầm tay

           Xóm làng no ấm hỏi ai không vào

           Hợp tác lấy thu hoạch xã viên làm đầu

           Mọi nhà no ấm mạnh giàu sướng vui

Ông:   Bà ơi tui biết cả rồi

           Lại đây tui nói mấy lời cho nghe

Bà:      Chuyện chi rứa ông

Ông:   Sáng nay chú Ngọ qua đây

           Gặp tui để hỏi xin vay số tiền

           Về mua máy móc ăn mần

           Số tiền lời lãi chia phần rất cao

           Ta có cơ hội làm giàu

           Tiền vô như nước ào ào sướng không

Bà:      Thôi thôi tui trăm lạy ông

           Đừng nghe miệng lưỡi con buôn đặt bày

           Miệng mồm xuyên tạc lá lay

           Mình mà nghe nó có ngày treo niêu

Ông:  Nó đã cam kết một điều

           Giấy tờ ký chỉ nó không làm liều được đâu

Bà:      Ông đã hai thứ tóc trên đầu

           Mà để cho bọn chúng kéo vào nhà giam

Ông (ca Xuân phong) Bà mặc bà, tôi mặc tôi

           Ai hơi mô sánh cùng hơi

           Chuyện đàn bà ngồi trong nhà

           Đường khôn dại, khôn dại chẳng biết

           Xin chớ xen vô bà ngồi yên cho

(ca Long hổ): Thế thì thôi, tui không cần

           Ông mà lại cho vay số tiền

           Tui chiều nay chia tay ông liền

Lớp 4: Ông + Bà + Xuân

Xuân:  Chuyện chi mà chia tay ai rứa mẹ

Bà:      Lại hỏi cha con thì biết

Xuân:  Chia tay ai rứa ba

Ông:    Mẹ con định chia tay ba đó

Xuân:  Đất bằng bỗng nhiên nổi sóng

           Nhà ta xưa nay trong ấm ngoài êm

           Ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền

           Xóm dưới làng trên ai cũng thương cũng mến

           Mà chừ ai xui, ai khiến, ai bày

           Sinh ra cơ sự thế này mẹ ơi

           (ca Tương tư khúc) Cơ sự vì đâu

           Ai gây sầu gây hận

           Bao năm tháng gia đình

           Sống chung vui hòa thuận

           Chia xẻ ngọt bùi

           Bà con kính trọng

           Nghĩa nặng tình sâu

           Ôi hạnh phúc biết nhường bao

           Nhìn nhà mình hôm nay

           Cơ sự vì ai

           Nát tan hạnh phúc tương lai

           Mẹ bình tâm lại

           Điều gì chưa phải

   Bàn lại cùng nhau

   Đừng cắt ruột lòng đau

   Xóm thôn đoàn tụ cùng nhau

   Cuộc sống ấm no

   Cuộn cuộn dưng trào

Ông:   Không có chi mô

   Sáng nay chú Ngọ qua đây

   Gặp ba để hỏi xin vay số tiền

   Về mua máy móc kinh doanh làm giàu

   Cho vay lãi suất rất cao

   So với hợp tác gấp bao nhiêu lần

   Ba định cho vay số tiền

   Ngồi mà thu lãi chẳng cần làm chi

   Cha nói mẹ con không nghe

   Cho nên căng thẳng chia ly đó mà

Xuân: Ba đừng nghe miệng lưỡi con buôn

   Họ đi lừa gạt xóm thôn để lấy tiền

   Anh Ngọ xảo quyệt mấy năm liền

   Công an trong sổ ghi tên rõ ràng

Ông:   Lừa ai chứ lừa được tau nữa à?

Xuân: Ba đưa tiền cho họ rồi a?

Ông:   Giấy tờ ký chỉ đã chờ.

Xuân:  Năm ngoái anh nợ mất mấy trăm triệu đồng

    Cùng giấy tờ ký chỉ mà không được gì

    Lại thêm anh Bảy anh Thi

    Mất mấy trăm triệu chịu đành bó tay

   Công an trên huyện sáng nay

   Họ về gô cổ đưa ngay lên đồn

Ông:   Có thật vậy hả con?

Bà:      Đó ông đã sáng mắt ra chưa

           May mà mới nói chưa đưa đồng nào

Ông:   Bà ơi đêm tối không trăng nên đi quàng phải bụi

           Chừ đã sáng rồi tui xin lỗi với bà

           Việc vừa rồi bà hãy bỏ qua

           Đừng chia tay chia cẳng, chia giò làm chi

Xuân:  Ba à, vào hợp tác xã kiểu mới có lợi rất nhiều

           Như hợp tác xã Phú Hưng, Hải Lăng

           Đông Anh, Đông Hà

           Và nhiều hợp tác xã khác nữa

   Họ xây dựng hợp tác xã kiểu mới

   Làm ăn thắng lợi vô cùng

Bà:     Chúng ta đứng giữa hai đường

           Một là hợp tác hai là tư nhân

           Ông nên suy nghĩ mà đi cho đúng đường

Ông:   Bà ơi, chuông có đánh mới kêu

   Đèn có khêu mới rạng

   Chừ một lòng tin Đảng theo con

   Đường vào hợp tác con đường vinh quang

   Con vào mở tủ lấy tiền

   Đem nộp cổ phần, còn lại góp quỹ tín dụng cho trọn nghĩa trọn tình với xóm thôn.

Xuân: Hoan hô ba

   Thế là ba đã đi theo con đường

   Xây dựng hợp tác quê hương đẹp giàu

   (Tất cả ca Đăng đàn cung)

   Chung tay xây dựng làng quê

   Đường no ấm sáng bừng lên

   Cho dù mưa nắng

   Dạ vẫn không sờn

   Một lòng xã viên làm chủ

   Cho quê mẹ tươi thắm màu xanh

   Đường đi tới rộn bước quân hành

   Một lòng tiến theo cờ Đảng quê hương đẹp giàu

   Chung tay xây dựng làng quê

   Ấm no đời đời

                                                                           MÀN HẠ