Mỹ thuật Quảng Trị một năm nhìn lại

                                                                          HỒ THANH THOAN

Năm 2015 đã dần dần khép lại, một năm mà đất nước có rất nhiều sự kiện lớn diễn ra từ đầu đến cuối, đầy ắp những công việc bộn bề của nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực. Hơn bao giờ hết, vào các giai đoạn nóng bỏng đó, tất cả các nhà báo, các văn nghệ sĩ của tỉnh nhà cũng như trong cả nước đã cố gắng hết mình để có nhiều tác phẩm ra đời xứng đáng với nghề nghiệp nhằm phục vụ cán bộ và nhân dân trên khắp mọi miền Tổ quốc.

 

KHAI MAC TRIEN LAM MY THUAT1

Khai mạc Triển lãm Mỹ thuật của các họa sĩ - nhà báo Quảng Trị nhân kỷ niệm 90 năm ngày

Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6 (1925 - 2015) - Ảnh: HTT

Một loạt các lễ lớn cấp quốc gia liên tục nối tiếp nhau: 85 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 40 năm ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, 125 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 70 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 02/9, 90 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam. Tại tỉnh nhà cũng có nhiều sự kiện đáng ghi nhớ: Kỷ niệm 130 năm ngày Vua Hàm Nghi ban chiếu Cần Vương tại Tân Sở (1885 - 2015), 95 năm ngày sinh nhà thơ Chế Lan Viên (20/10/1920 - 20/10/2015), 40 năm ngày giải phóng huyện Hải Lăng, phần đất cuối cùng của tỉnh Quảng Trị... Đặc biệt, một sự kiện quan trọng là trong năm, tất cả các ban, ngành, từ địa phương đến Trung ương đã tiến hành Đại hội Đảng các cấp để tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng.

Hòa mình trong dòng chảy sáng tạo văn học nghệ thuật đó, mỹ thuật Quảng Trị đã cố gắng có nhiều hoạt động để góp sức vào việc phục vụ nhiệm vụ chính trị và thưởng thức nghệ thuật của cán bộ và nhân dân trong tỉnh nói riêng và cả nước nói chung.

 

DOAN HOA SI QUANG TRI TAI THANH HOA1

Đoàn họa sĩ Quảng Trị tham gia Triển lãm Mỹ thuật Bắc miền Trung lần thứ XX tại Thanh Hóa,

năm 2015 - Ảnh: HỒ THANH THỌ

Hoạt động chính của Phân hội Mỹ thuật Quảng Trị trước hết phải nói là sáng tác và quảng bá tác phẩm, bởi đây là việc của nghề, những sản phẩm do những họa sĩ tạo ra trong năm nhiều gấp bội so với các năm trước. Triển lãm mỹ thuật là mục đích để công bố thành quả sáng tạo của mình, giới thiệu những sản phẩm được sáng tác mới nhất đưa trình làng với công chúng rộng rãi. Việc tổ chức các triển lãm trong năm của Phân hội rất đa dạng, phong phú, phân phối thời gian hợp lý và đã có nhiều khởi sắc, anh chị em họa sĩ tỉnh nhà đã có những tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu, chú trọng nội dung phản ảnh đề tài lực lượng vũ trang cách mạng, di tích lịch sử, biển đảo quê hương, công nhân đang làm việc trên công trường, nhà máy, các hoạt động sản xuất, chế biến, các lĩnh vực đời sống văn hóa, xã hội, nông thôn mới... đã nắm bắt được tính thời cuộc và đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Triển lãm Mỹ thuật “Mảnh đất - con người Hải Lăng” nhân kỷ niệm 40 năm ngày huyện nhà được hoàn toàn giải phóng (19/3/1975 - 19/3/2015): Với 18 tác phẩm/18 tác giả được trưng bày tại trung tâm huyện lỵ trong suốt thời gian chuẩn bị cho đến kết thúc lễ đã thu hút đông đảo khán giả khắp nơi về vui ngày hội của địa phương. Đây cũng là kết quả của trại sáng tác được tổ chức từ năm trước để lần này có dịp ra mắt công chúng.

Triển lãm Mỹ thuật “Mảnh đất - con người Cam Lộ” nhân kỷ niệm 43 năm ngày giải phóng huyện nhà (02/4/1972 - 02/4/2015): Với 19 tác phẩm/19 tác giả đã để lại dấu ấn khó quên trong lòng người xem của cán bộ và nhân dân trên địa bàn huyện. Đặc biệt,  trong đợt ra mắt này, các họa sĩ đã có điều kiện gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm sáng tác với tất cả các giáo viên dạy vẽ ở các trường THCS của huyện, cùng nhauđi thực tế ở những địa danh trên vùng đất trung du màu mỡ này. Các hoạt động trong đợt tổ chức trại sáng tác của huyện vô cùng phong phú, ngoài việc gặp gỡ giao lưu, Phân hội Mỹ thuật còn phân công các họa sĩ dành thời gian thuyết trình chuyên đề và hướng dẫn vẽ tranh tại các trường cho đối tượng giáo viên mỹ thuật. Những chuyên đề “Ý tưởng sáng tạo quyết định sự thành công của tác phẩm nghệ thuật tạo hình”, “Nghệ thuật tạo hình và cách dùng màu trong giai đoạn hiện nay”, “Về bố cục và màu sắc trong một tác phẩm đẹp”... đã giúp cho các nhà giáo nắm thêm kiến thức trong việc sáng tác ở thời điểm hiện tại và sau này.

Bên cạnh đó, Phân hội còn tổ chức những buổi dạy cho các cháu học sinh có sẵn năng khiếu hội họa ở các trường Tiểu học và THCS trên địa bàn những bài học bổ ích, lý thú. Qua đó, mỹ thuật thiếu nhi của huyện cũng được nâng tầm lên một bước.

Triển lãm mỹ thuật thứ ba trong năm là triển lãm nhóm của 5 họa sĩ - nhà báo chào mừng kỷ niệm 90 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam và tiến tới Đại hội Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Quảng Trị, gồm các tác giả Hồ Thanh Thoan, Hồ Thanh Thọ, Trần Nguyên Lưu, Trần Thanh Song và Lê Ngọc Duy được mở cửa từ ngày 16/6 đến 30/6/2015 tại Văn phòng Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh.

Với 21 tác phẩm gồm các chất liệu sơn dầu, acrylic và đồ họa được sáng tác trong thời gian gần đây có nội dung rất giản dị, gần gũi với đời thường, miêu tả về một vùng đất và con người biết chịu thương, chịu khó, lăn lộn giữa cuộc sống nhọc nhằn đầy nắng gió, đầy gian lao vất vả trong suốt hai cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và sau ngày giải phóng miền Nam - thống nhất đất nước. Đây cũng là hoạt động triển lãm mỹ thuật đầu tiên của Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh từ ngày tỉnh nhà được lập lại, đã đạt được mục đích, ý nghĩa sâu rộng.

Việc triển lãm luân phiên Khu vực hàng năm, Phân hội triển khai rất đều đặn và hiệu quả. Trong tháng 8 vừa qua, Hội Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Văn học Nghệ thuật và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức trưng bày tại Trung tâm Triển lãm - Hội chợ - Quảng cáo của tỉnh bạn, họa sĩ Quảng Trị đã có 14 tác giả tham dự với 16 tác phẩm gồm nhiều chất liệu: Sơn mài, sơn dầu, tổng hợp, thuốc nước, acrylic, đồ họa, tượng tròn... Đây là kết quả quá trình sáng tạo trong năm mà anh chị em đã gặt hái được. Phân hội Mỹ thuật của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị có họa sỹ Trương Minh Dự đạt giải khuyến khích với tác phẩm sơn dầu “Trường Sơn huyền thoại” và họa sĩ Lê Cảnh Oánh được giới thiệu tham dự giải Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam với tác phẩm “Tà Cơn về lại”. Cũng trong buổi lễ này, Hội Mỹ thuật Việt Nam đã trao cờ luân lưu cho Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị để chuẩn bị đăng cai Triển lãm Mỹ thuật khu vực Bắc Miền Trung lần thứ XXI - năm 2016 sắp đến.

Về giải thưởng mỹ thuật toàn quốc trong năm, Phân hội cũng đạt được những giải cao. Trong dịp kỷ niệm 125 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890- 19/5/2015), Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với các ban, bộ, ngành liên quan tổ chức Lễ trao giải sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, họa sĩ Trịnh Hoàng Tân đoạt giải Giải B với tác phẩm tranh sơn mài “Mẹ và người lính”, cũng tác phẩm này, tác giả đã đoạtGiải Btrong cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài cách mạng và kháng chiến giai đoạn 1930 - 1975 của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.

Về mặt phát triển hội viên, đầu năm, Phân hội đã giới thiệu cho Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh kết nạp một hội viên mới là nhà giáo Lê Cảnh Oánh, đang dạy họa ở trường THCS Hướng Tân, Hướng Hóa, sắp tới sẽ có hướng phát triển hội viên ở các địa bàn huyện trong tỉnh để bổ sung cho đội ngũ những người làm công tác mỹ thuật ngày càng thêm mạnh. Cũng trong thời điểm này, họa sĩ Trương Đình Dung đã được Hội đồng của Hội Mỹ thuật Việt Nam xét kết nạp Hội viên Trung ương mới.

Nói chung, các họa sĩ trong Phân hội luôn luôn bám sát thực tế đời sống để sáng tác, luôn có nhiều chuyến đi về cơ sở để lấy tư liệu, có thể đi từng tác giả hoặc từng nhóm tác giả tùy chọn lựa riêng theo nhu cầu nhằm có phương án hiệu quả nhất. Đặc biệt, trong năm đã đi sâu đến các thôn xã của hai huyện Hải Lăng và Cam Lộ, chính vì thế đã giúp cho các hội viên có cảm hứng để sáng tác các tác phẩm về những đề tài khác nhau. Sau các chuyến đi đó, đa số hội viên đều có tranh tượng tham gia triển lãm.

Các tác phẩm được trưng bày trong ba lần ở tỉnh và một lần ở khu vực đều thể hiện được tình yêu quê hương đất nước, tình cảm của những công nhân, nông dân, các tầng lớp trong xã hội luôn hăng say lao động, gắn bó với công trường, nhà máy, bám biển, bám đất, bám ruộng đồng để tạo dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Từ miền xuôi đến miền ngược luôn đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, các đồng bào dân tộc Pa Cô - Vân Kiều ở Quảng Trị luôn nhớ đến lời Bác dạy khi được mang họ của Người. Bằng ngôn ngữ nghệ thuật tạo hình đa dạng, phong phú và đầy cảm xúc của từng họa sĩ đã truyền đến công chúng một cách nhìn mới mẻ, có ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc.

Hiện nay, các hội viên trong Phân hội đang tích cực hoạt động để hưởng ứng cuộc thi sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật với chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh tổ chức. Đây cũng là tiền đề cho năm sau, năm mà tỉnh Quảng Trị được giao nhiệm vụ đăng cai Triển lãm Mỹ thuật khu vực Bắc Miền Trung lần thứ XXI, năm 2016.